10 najważniejszych faktów dotyczących Przedwiośnia #

  1. Tytuł należy rozumieć jako metaforę pewnego etapu rozwoju Polski po odzyskaniu niepodległości, która ma już za sobą trudny okres rozbiorów (zimę), ale nie zdołała jeszcze rozkwitnąć jako w pełni wolne, dobrze rozwinięte ekonomicznie i społecznie, niezależne państwo – nie nastała jeszcze wiosna. Polska jest w więc w okresie przejściowym – w okresie przedwiośnia.
  2. Przedwiośnie to powieść polityczna, to znaczny, że jej głównym tematem są idee polityczne oraz wydarzenia o charakterze politycznym współczesne autorowi.
  3. Przedwiośnie to powieść- dyskusja o kształcie politycznym przyszłej Polski oraz czyhających na nią niebezpieczeństwach.
  4. Przedwiośnie ukazuje portret polskiego społeczeństwa po odzyskaniu niepodległości, z wszystkimi jego problemami – przede wszystkim zacofaniem ekonomicznym, bardzo liczną grupą ludzi ubogich i niewykształconych oraz obojętną na kwestie społeczne i gospodarcze warstwą względnie zamożnych ziemian.
  5. Przedwiośnie ukazuje etos inteligenta – czyli człowieka wykształconego i zajmującego się pracą umysłową, którego zadaniem jest kreować opinię publiczną i przewodzić intelektualnie grupom mniej wykształconym, poprzez wskazywanie norm i wzorców postępowania.
  6. Przedwiośnie ukazuje rewolucję komunistyczną jako najpoważniejsze zagrożenie czyhające na państwo polskie i przestrzega przed nią, równocześnie ukazując, jakie procesy mogą do niej prowadzić.
  7. Przedwiośnie to także powieść o dorastaniu, z niemieckiego tzw. Bildungsroman, albo inaczej formowaniu głównego bohatera w wymiarze psychologicznym, społecznym i moralnym.
  8. Przedwiośnie jest utworem krytycznym wobec ziemiańskiego stylu życia i opowiadającym się za większym udziałem szerokich mas społecznych w kierowaniu państwem.
  9. Postacią najbliższą autorowi pod względem ideowym jest Szymon Gajowiec.
  10. Przedwiośnie nie ma jednoznacznego zakończenia – nie tylko nie możemy mieć pewności, że główny bohater zginął, ale też, jakie racje ostatecznie zadecydowały o jego przyłączeniu się do marszu robotników idących w kierunku Belwederu.